Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, savunma sanayi şirketlerinin üst seviye yöneticileriyle 5. Savunma ve Havacılık Sanayiinde Global Stratejiler Konferansı kapsamında, 2025 Yılı Gerçekleşmeleri ve 2026 Yılı Gayeleri bahisli basın toplantısı düzenledi.
Toplantıda izletilen 2025 proje gerçekleşmeleri sinemasıyla yıl boyunca alanda, projel ve teslimatlarda ortaya koyulan somut çıktılar kapsamlı biçimde yansıtıldı.
Görgün, toplantıda, savunma endüstrinin dönüşümünü taşıyan 4 ana eksende insan kaynağı, AR-GE, ihracat ve endüstrileşme başlıklarında hangi sistematik adımları atıldığını, hangi sonuçların alındığını ve 2026’da hangi amaçlarla ilerleyeceklerini paylaştı.
Yürüttükleri yetkinlik dönüşümünü, erken yaş farkındalığından lisans ve lisansüstü kapasiteye teknik iş gücü altyapısından global yetenek rekabetine uzanan bütüncül bir mimariyle ele aldıklarını anlatan Görgün, yüksek lisans programlarıyla da nitelikli insan kaynağı havuzunu güçlendirdiklerini lisana getirdi.
Savunma Meslek Platformunun 250 binden fazla kullanıcıyı 320’den fazla firmayla buluşturarak gençler için somut bir istihdam köprüsü oluşturduğunu bildiren Görgün, Savunma Gelişim Platformunun ise 68 bin kullanıcıya 735’ten fazla içerik sunarak daima öğrenmenin dijital mimarisini kurduğunu, öğrenmeyi yerden ve vakitten bağımsız, erişilebilir ve sürdürülebilir bir yapıya dönüştürdüğünü aktardı.
Haluk Görgün, Başkanlık uyumunda geliştirilen Savunma Sanayii Meslek Yüksekokulu modeli ile alana dönük uygulamalar ve modüler içeriklerle teknik insan kaynağının stratejik niteliğini artırdıklarını söyledi.
“Tersine beyin göçü” sayılarına da değinen Görgün, “2023 yılında yurt dışına giden 339 mühendise karşılık sadece 47 dönüş varken, 2025 prestijiyle istikrar birinci kere olumluya dönmüş, 98 giden mühendise karşılık 190 nitelikli uzman ekosistemimize tekrar katılmıştır. Müracaat sayılarındaki yaklaşık 3 katlık artış da bu dönüşümün karşılığını göstermektedir.” dedi.
Görgün, “Bütün bu adımlar bize şunu gösteriyor, yetenek artık yalnızca keşfedilmiyor, yönlendiriliyor. Sadece yetiştirilmiyor, güçlendiriliyor. Tezimiz nettir, ulusal eserler fakat ulusal yetkinliklerle mümkündür.” değerlendirmesinde bulundu.
AR-GE ÇIKTILARI İHRACATA DÖNÜŞTÜ
Haluk Görgün, 18 kritik teknoloji öncelik alanı belirlediklerini, 2025 boyunca 5 teknoloji günü yaptıklarını, 1900’den fazla iştirakçi ile bilgi paylaşımı sağladıklarını bildirdi. Üniversite ayağında 127 üniversite ve 334 araştırma kümesiyle ortaklaşma yerinin büyüdüğünü aktaran Görgün, oluşan AR-GE portföyünün toplam büyüklüğünün 920 milyon dolar ölçeğine ulaştığını bildirdi.
Savunma endüstrisinde yürütülen AR-GE çalışmalarının çıktılarının ihracat dönüştüğünü paylaşan Görgün, “2025 yılında ayrıyeten 14 yeni AR-GE projesi imzaladık, 10 yeni proje başlatma ve 1 yeni SAGA daveti kararı aldık. Toplam yürüyen ve tamamlanan AR-GE proje sayımız 205’e, SAGA proje önerisi sayımız 87’ye ulaştı.” dedi.
2025 yılında dalın mal ve hizmet ihracatının 10 milyar doları aştığını, 17,9 milyar dolar meblağında yeni ihracat kontratı imzaladığını söz eden Görgün, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Nitekim geçen yıl 58 ilimiz savunma ve havacılık ihracatı yaparken, 1 milyon doların üzerinde ihracat yapan vilayet sayısı 21’den 26’ya yükselmiştir. Türkiye’nin birinci 100 ihracatçısı içinde savunma sanayi şirket sayısı da 17’den 26’ya çıkmıştır. Bu tabloyu ileriye taşıyan en kıymetli başlıklardan biri, yeni kontrat üretme kapasitemizdir. 2025 yılında ‘altın çağ’ diye nitelendirebileceğimiz ölçekte mutabakatlara imza attık. Başkanlığımız yönlendiriciliğinde devletlerarası mutabakatla hayata geçen projelerle, KAAN’ın Endonezya’ya, askeri gemi ihracatının Portekiz’e, HÜRJET’in ise İspanya’ya uzanan örnekleri, ölçeğin ve itimadın hangi düzeye çıktığını göstermektedir.
Dünyada ayak izimiz olmayan hiçbir bölge yok. Geçen yıl yeni imzaladığımız mukavelelerde, Asya-Pasifik’te 5,5 milyar dolar, Avrupa’da 5,3 milyar dolar, Amerika kıtasında 3,3 milyar dolar, Orta Doğu’da 2,2 milyar dolar ve Afrika’da 1,7 milyar dolar seviyesinde bir ölçek oluştu. Ayrıyeten 2025’te en çok Avrupalı müttefiklerimize ihracat yapmış olmamız, itimat, birlikte çalışabilirlik ve teslimat kabiliyetimizin bir yansımasıdır. İhracat kompozisyonuna baktığımızda ise Avrupa 3,3 milyar dolar, Asya 3,1 milyar dolar, Orta Doğu 1,4 milyar dolar, Kuzey Amerika 0,23 milyar dolar seviyesinde bir dağılım görüyoruz.”
FİNANSMANA ERİŞİM KOLAYLIĞI
Haluk Görgün, ortaya konulan tüm bu gayretlerle kesimin 4 binden fazla firmaya, 1400’den fazla projeyi aşan portföye, 100 binden fazla direkt istihdama, 20 milyar dolardan fazla ciroya ve 10 milyar dolardan fazla ihracat ölçeğine ulaştığını vurguladı.
Sektörün finansmana erişimini kolaylaştıran kredi ve leasing modellerinde 900’den fazla müracaat üzerinden 5,7 milyar lira finansman büyüklüğüne ulaştıklarını aktaran Görgün, ayrıyeten Savunma Sanayii Yatırım ve Geliştirme Faaliyetlerini Destekleme Programı kapsamında 25 milyon dolar kredi takviyesi sağlayarak, üretim kabiliyeti ve finansal sürdürülebilirliği birebir anda destekleyen bir ölçekleme yaklaşımı izlediklerini tabir etti.
HAVACILIKTA KRİTİK EŞİK AŞILACAK
Görgün’ün paylaştığı bilgilere nazaran, 2026 yılda dalın orta kademe gereksinimine cevap verecek biçimde Savunma Sanayii Meslek Yüksek Okulu modelini güçlendirilecek.
Havacılıkta 2026, hem platform hem de motor ve insansız sistemlerde kritik bir eşik olacak. KIZILELMA İnsansız Savaş Uçağı’nın birinci teslimatını gerçekleştirilecek, KAAN’ın seri üretim kontratı imzalanacak. Gemiden kalkış-iniş kabiliyetine sahip TB3 SİHA’ların birinci teslimatı yapılacak. Yapay zeka dayanaklı artırılmış yararlı yük kapasitesine sahip TB2T-AI SİHA’ların birinci teslimatı gerçekleştirilecek.
GÖKBEY helikopterine TS1400 turboşaft motorunu entegre edilerek platform üzeri yer testleri yapılacak, HÜRKUŞ teslimatları başlatılacak.
Milli Muharip Uçak Özgün Motor Geliştirme Projesinde PDR (Ön Tasarım Gözden Geçirme) süreci tamamlanıp CDR (Kritik Tasarım Gözden Geçirme) kontratı imzalanacak.
CAYDIRICILIK ARTIRAN KABİLİYETLER
Hava savunma ve füze sistemleri projeleri kapsamında yüksek adetli teslimatlar gerçekleştirilecek.
AKYA torpidosunun seri üretim süreci başlatılacak. Denizaltılara ATMACA Silah Sistemi yeteneği kazandırılacak.
Muharip gemilere MİDLAS entegrasyonu tamamlanacak.
İhracat lisansına tabi farklı kalibrelerdeki top sistemlerinin yerli-milli geliştirilmesi için mukaveleler imzalanacak.
GİZEM Projesi ile yüksek güçlü lazer silah sistemine sahip ülkeler sınıfına giriş sağlayacak kontrat hayata geçirilecek.
BULUT programında tasarım çalışmaları sürdürülecek, pilot seçilecek birinci merkezde bulut altyapısını faaliyete başlanacak.
DIRCM TEKNOLOJİSİ ENVANTERE GİRECEK
Platform ve alt sistem tarafında ise kara, deniz, elektronik harp, radar-sensör ve uzay tabanlı haberleşme alanlarında eş vakitli ilerlenecek.
Yakın yörünge uyduları ve askeri 5G/6G haberleşme altyapısını hedefleyen GÖKBAĞI Projesi başlatılacak.
Hava platformlarının beka kabiliyetinde kritik olan DIRCM teknolojisinde ASELSAN ana yükleniciliğinde bir helikopter üzerine entegre edilmiş sistem envantere kazandırılacak.
Katmanlı hava alanı kapsaması için ALP-100G ve ALP-300 erken ihbar radarlarından en az ikişer yeni teslimat yapılacak.
Spektrum üstünlüğü için yeni kuşak kara konuşlu elektronik harp sistemi KORAL 200 envantere kazandırılacak. Elektronik dayanak ve taarruz kabiliyetlerini birleştiren ILGAR-2 teslimatları tamamlanacak.
ALTAY TANKI ARTACAK VE ORTA SINIF İNSANSIZ KARA ARAÇLARI GELECEK
ALTAY Seri Üretim Projesi kapsamında çift haneli sayıda ALTAY Tankı Kara Kuvvetlerine teslim edilecek.
Farklı konfigürasyonlarda 15 Orta Sınıf İnsansız Kara Aracı envantere kazandıracak, seri üretim projeleri başlatılacak.
Deniz Kuvvetleri için TCG Muratreis denizaltısını envantere katılacak, TCG 18 Mart denizaltısının modernizasyonunu tamamlanacak.
Yerli füze, radar ve sensörlere sahip 6’ncı MİLGEM gemisi TCG İzmir’in teslimi gerçekleştirilecek.
Amfibi harekatta kullanılacak 4 LCT Deniz Kuvvetlerine, 70 RHİB botu Kara Kuvvetlerine teslim edilecek.
Kamikaze insansız deniz araçlarında, yerli geliştirme programı kapsamında sürü kabiliyetinin deniz üzeri gösterimini yapılacak.
AR-GE VE YENİLİKÇİ TEKNOLOJİLER
Otonomi teknolojilerinde Göksancak ve Yaman projelerini başlatılacak.
Kuantum teknolojilerinde Muhteşem İletken Kuantum İşlemci Ünitesi (QPU) geliştirilmesi ve kuantum manyetometrelerin GNSS’ten bağımsız navigasyon ile denizaltı tespitinde kullanımı projeleri imzalanacak.
Sentetik biyolojide Rekor Projesi, tapa teknolojilerinde Korkilit Projesi hayata geçirilecek.
KARTAL (Karbon/Cam Elyaf Epoksi Prepreg) projesinde, yerli prepreg sistemleriyle GÖKBEY’de kullanılan kritik modüllerin doğrulamaları tamamlanıp proje kabulü gerçekleştirilecek.
KAAN, Ulusal Muharip Uçak Özgün Motor, HÜRJET, Barış Kartalı Modernizasyonu, Hava SOJ ve ÖZGÜR projeleri kapsamında 6 proje için Tasarım/Üretim Tertip Onayı kontrolü yapılacak.
MİLLİ UÇAK GEMİSİ PROJESİ
Haluk Görgün, 2026 yılında yapılacak tüm bu çalışmalarla 2025’te kurdukları dönüşüm mimarisini daha ileriye taşıyacaklarını söyledi.
İnsan kaynağında yetkinliği büyüteceklerini, AR-GE’de stratejik teknoloji üretimini derinleştireceklerini, ihracatta kurumsal dış açılımı güçlendireceklerini, endüstrileşmede ekosistemi sürdürülebilir ve güçlü hale getireceklerini aktaran Görgün, “Türkiye savunma endüstrisi artık sadece ‘ihtiyacını karşılayan’ bir yapı değildir. Türkiye savunma endüstrisi, rekabet eden, ihracat yapan, teknoloji üreten ve ittifakların/ortaklıkların emniyetli paydaşı olan bir güçtür.” dedi.
Görgün, 50’ye yakın deniz platformunun eş vakitli olarak üretildiğine işaret ederek, Ulusal Uçak Gemisi Projesi’ne (MUGEM) yönelik soruya karşılık şu cevabı verdi:
“TCG Anadolu şu anda envanterimizdeki en büyük gemi. TCG Anadolu’nun 3 katı büyüklüğünde. 60 bin ton MUGEM’in kapsamı. Bununla ilgili üretim faaliyetleri başladı, kontratları imzaladık. Savunma Sanayii Başkanlığı, İstanbul Tersane Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanımızın şahsen projenin yönetilmesinde sorumluluk aldığı, bizim çok değer verdiğimiz platformlarımızdan bir tanesi. Ülkemizdeki denizcilik, askeri denizcilik, tersanecilik manasında kabiliyeti olan, katkı sunan tüm üreticilerle birlikte, kısa müddette tamamlayıp, donanmamıza teslim etmeyi planladığımız bir platform.”
Kaynak: Milliyet
