Ticaret Bakanı Bolat, ihracatın her gün büyük bir rekabet ve ülkelerin çok farklı dayanak enstrümanları kullanabildiği bir alana dönüştüğünü belirterek, “Türk Eximbank’ın uyguladığı faiz oranı ile OECD’nin belirlemiş olduğu Referans Ticari Faiz Oranı (CIRR) ortasındaki farkı biz desteklemiş oluyoruz. Yeni düzenleme ile uzun vadeli alıcı kredilerinin yanına akreditif üzere kısa vadeli süreçleri de ekleyerek dayanak sistemini güçlendirmiş oluyoruz.” biçiminde konuştu.
Türk Eximbank, alıcı kredilerinin kapsamını dış ticaret eserleri ve iskonto programlarını da ekleyerek genişletirken, ülke ve banka ağını büyüttü.
Bu kapsamda düzenlenen Alıcı Kredileri Programı Tanıtım Toplantısı’nda konuşan Bakan Bolat, bugünün Türkiye’nin ihracatının finansman seyahatinde çok değerli bir gün olduğunu belirterek, ihracatın finansmanının amiral gemisi Türk Eximbank’ın orijinal bir ihracat finansman dayanak enstrümanını hizmete aldığını söyledi.
Bolat, ihracat noktasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kendilerine talimat verdiği 400 milyar dolar hududuna yaklaştıklarını vurgulayarak, 2025’te 275,4 milyar dolar mal ihracatıyla rekor kırdıklarını bildirdi.
Bir ay sonra 12 aylık dataların açıklanacağını ve 122 milyar doları aşan hizmet ihracatıyla da rekor kıracaklarını aktaran Bolat, 396 milyar dolarla da yıllık mal ve hizmet ihracat rekoru kırdıklarını belirtti.
Bolat, ihracat deyince birinci evvel akla finansman konusunun geldiğine işaret ederek, “Kaliteli üretim aslında olmazsa olmazımız fakat finansman da ihracat çalışmasının çok kıymetli bir itici gücü. Burada da bundan 39 yıl evvel, 1987’de merhum Turgut Özal, o zamanki Başbakanımızın talimatıyla kurulan Eximbank’ın çok değerli bir rolü var.” diye konuştu.
“BU PROGRAM İHRACATÇIMIZIN SATIŞINI TEMİNAT ALAN BİR MODEL OLARAK DEVREYE ALINMAKTA”
Ticaret Bakanı Bolat, Türk Eximbank’ın Türkiye’nin en büyük 8’inci bankası olduğuna dikkati çekerek, bankanın Türkiye’nin ihracatını fonlayan ve malların yurt dışı alıcılar tarafından alınmasını kolaylaştıran bir işleve sahip olduğunu lisana getirdi.
Bolat, Türk Eximbank’ın kendisinin misyona geldiği periyotta 42 milyar dolarlık ihracat kredi fonlaması yaptığının, 2025’i ise 54 milyar dolarla kapattığının altını çizerek, 2026 gayesinin de 60 milyar dolar olduğunu bildirdi.
Alıcı Kredileri Programı’nın Eximbank tarihindeki en kıymetli üçüncü takviye programı olarak hayata geçirildiğini aktaran Bolat, şöyle devam etti:
“Bu, birçok mali açıdan güçlü gelişmiş ülkelerin eximbankları tarafından uygulanan bir program. Bugüne kadar gerek ihracat kredisi gerekse ihracat sigortası araçları kullanıldı, artık üçüncü bir düzenek Alıcı Kredileri Programı devreye alınıyor. Bu, klasik ihracat finansman araçlarından farklı olarak finansmanı direkt eserlerimizi satın alan yabancı alıcıya sağlayan ve ihracatçımızın satışını garanti alan bir model olarak devreye alınmaktadır. Birinci etapta ihracatçımız ile yabancı ithalatçı ortasında imzalanan ihracat kontratına istinaden Türk Eximbank’a başvuruluyor. Uygun görülen kredi fiyatı için Ticaret Bakanlığımızca karşılanacak faiz takviyesi devreye girerek ihracatımızın yapılabilmesinde finansman kıymetli bir rekabet ögesi haline getirilmiş oluyor.”
Bolat, ikinci kademede kredinin aracı banka kanalıyla yabancı alıcıya kullandırıldığını, ihracat bedelinin de direkt ihracatçıya ödenerek nakit akışının teminat altına alındığını söyledi.
Bu emelle Eximbank’ın 94 ülke ile kredi muhabirlik mutabakatları imzaladığı bilgisini paylaşan Bolat, “Tabii bu türlü bir alıcı kredi programını uygulayabilmek için ithalatçı ülkedeki finansman kuruluşunun garanti vermesi gerekiyor. Eximbank bu husustaki mutabakatlarını imzalamış durumda. Üçüncü ve son basamakta ise izleme ve tazmin sistemlerimizle risklerin yönetilebilir ve sürdürülebilir hale geldiği ihracat finansman süreci tamamlanmış oluyor. Burada Ticaret Bakanlığımız ve Eximbank tüm müracaat sürecini ve operasyonel süreçleri birlikte yürütecek, ayrıyeten ihracatçımıza ve alıcıya ek bir operasyonel yükümlülük getirmeyecekler.” formunda konuştu.
Bolat, böylelikle bilhassa yatırım malı ihracatı ve proje bazlı ihracatta tüm vadelerde ihracatçının finansman muhtaçlığının uygun maliyetlerle karşılanacağını belirtti.
İkinci olarak ihracatçının yalnız fiyat rekabeti ve kalitesiyle değil, finansman koşulları prestijiyle da rekabetçilik kazanacağını anlatan Bolat, üçüncü olarak ise yüksek dengeli, uzun teslim periyodik ve proje bazlı ihracatlarda kıymetli bir rekabet avantajı elde edileceğini, böylelikle ihracatçının da sonuçta nakit akışı ve bilanço avantajını kendi lehine kullanabileceğini kaydetti.
Bolat, “Bu bir stratejik ihracat dayanak enstrümanıdır. Çok gelişmiş ülkeler bunu yıllarca programlarında exim faaliyetlerinde yapıp kendi eserlerine ihracat avantajları sağlarlardı. Biz de artık 160 bin ihracatçımıza bu değerli dayanak enstrümanını kullandırmaya başlayacağız. Böylelikle ihracattaki başarımızı ve pazarlardaki durumumuzu inşallah daha güçlü hale getirebileceğiz.” sözlerini kullandı.
“MÜTEAHHİTLİK DALININ KULLANDIĞI TEMEL ESERLER YATIRIM MALLARI KAPSAMINA EKLENMİŞ BULUNUYOR”
Ömer Bolat, ihracatın her gün büyük bir rekabet ve ülkelerin çok farklı takviye enstrümanları kullanabildiği bir alana dönüştüğünü belirterek, bununla ilgili mevzuat değişikliğinin 8 Kasım 2025’te yapıldığını anımsattı.
Bolat, birinci takviye ögesine değinerek, şunları kaydetti:
“Türk Eximbank’ın uyguladığı faiz oranı ile OECD’nin belirlemiş olduğu Referans Ticari Faiz Oranı (CIRR) ortasındaki farkı biz desteklemiş oluyoruz. Yeni düzenleme ile uzun vadeli alıcı kredilerinin yanına akreditif üzere kısa vadeli süreçleri de ekleyerek dayanak sistemini güçlendirmiş oluyoruz. Yurt dışında üstlenilen müteahhitlik projeleri kapsamında ihraç edilen yatırım mallarına da artık alıcı kredisi finansman dayanağı sağlamaya başlıyoruz. Dünya ikincisi olan ve bugüne kadar bilhassa son 23 yılda 500 milyar doları aşan, toplamda da bugün 560 milyar dolara yaklaşan müteahhitlik projelerini kazanan bizim başarılı müteahhitlik firmalarımız, Türkiye’den tedariklerini yapmak istediklerinde finansman konusunda problem çekebiliyorlar. İşte bu uzun vadeli alıcı kredileriyle müteahhitlerimiz yaptıkları işlerde de Türkiye’den eserleri satın alabilecekler ve böylelikle müteahhitlikteki muvaffakiyet ihracattaki muvaffakiyetle entegre hale gelmiş olacak.”
İkinci takviye ögesi olarak ise Eximbank’ın ihracat kredi sigortası tazmin takviyesi getirdiğini aktaran Bolat, böylelikle riskli pazarlar açısından bu tazmin dayanağının büyük kıymet taşıdığına dikkati çekti.
Bolat, Türk Eximbank’ın ihracatçılara sağladığı sigorta dayanağının 2025’te olduğu üzere artarak ve çeşitlenerek devam etmiş olacağını vurgulayarak, “Üçüncü değerli dayanak ögesi da tazmin alıcı kredisi, tazmin dayanağıdır. Bunu da getirmiş oluyoruz. Böylelikle Eximbank’la ihracatçı ortasında öngörülebilir, istikrarlı bir finansman münasebeti kurulmuş olacak ve ihracatımız yalnızca kaliteli eserimizle değil, bir de finansman dayanağı olan eserimizle daha da rekabetçi hale gelecek.” sözlerini kullandı.
Yatırım malları kapsamını genişlettiklerini lisana getiren Bolat, destekledikleri yatırım malı sayısının GTİP bazında 821’e çıktığını, böylelikle toplam mal ihracatının yaklaşık yüzde 27’sini kapsar hale geldiğini ve müteahhitlik kesiminin kullandığı temel eserlerin yatırım malları kapsamına eklenmiş bulunduğunu bildirdi.
“OTOMOTİV DALI İÇİN TEŞEBBÜS SERMAYESİ YATIRIM FONU HAYATA GEÇİRİYORUZ”
Bolat, Eximbank’ın sermayesinin artırıldığını kaydederek, bundan 2,5 yıl evvel günlük 300 milyon lira olan reeskont limitlerinin, şu anda 4,5 milyar liraya yükseltildiğini ve bunun 1,5 milyarının emek-yoğun bölümlere tahsis edildiğini söyledi.
Yabancı para bazında da aylık 150 milyon dolarlık limitin 1 milyar dolara yükseltildiğini vurgulayan Bolat, şunları söyledi:
“Hükümetimiz geçen yıl yalnızca emek-yoğun 5 dal için KOSGEB üzerinden istihdam başına verdiği aylık 2 bin 500 lira istihdamı muhafaza takviyesini bu 5 emek-yoğun bölüm için bütün ölçekteki işletmelere tahsis etti. Ayrıyeten da aylık istihdam başına müdafaa limitini 3 bin 500 liraya yükseltmiş oldu. Ayrıyeten tüm işletmelere taban fiyat dayanağı olarak 1270 lira bir teşvik verilmekte ve ihracat yapıyorsan 5 puan kurumlar vergisi indirimi, aracı şirket üzerinden yapıyorsa, sermaye şirketi üzerinden yapıyorsa orada da yaptığın ihracat kadar 5 puan kurumlar vergisi indirimi ve ihracatçılara bozdurduğun vakit Merkez Bankası’na yüzde 3 döviz dönüşüm primi dayanağı, bütün bunlar uygulanmaya devam ediyor. Bu yüzde 3’lük dayanak 1 Mayıs’ta yüzde 2’den yüzde 3’e çıkarılmıştı ve artık de 30 Nisan’a kadar uzatıldı. Yani bir yıl boyunca bu yüzde 3’lük dayanak devam ediyor.”
Bolat, sermaye piyasası araçlarını da ihracatta kullanma konusunda iki değerli teşebbüse değinerek, bunlardan birincisinin otomotiv kesiminde hayata geçirdikleri Teşebbüs Sermayesi Yatırım Fonu olduğunu belirtti.
Bu fon aracılığıyla ihracat için potansiyel arz eden teşebbüsleri finansal olarak desteklemeyi, teknoloji odaklı dönüşüm ve startup altyapısını geliştirmeyi hedeflediklerini anlatan Bolat, “Bu teşebbüs sermayesi yatırım fonu aracılığıyla teşebbüs sermayelerine sermaye katkısı sağlayacağız ve böylelikle yeni, kıymetli, büyük projelerin, Togg üzere inşallah yeni gurur kaynaklarımızın ortaya çıkmasına takviye vermiş olacağız.” açıklamasında bulundu.
Bolat, ikinci kıymetli düzenlemenin ise özel statülü şirketlerin tekrar yapılandırılması olduğunu aktardı.
Özel statülü şirketler modelini stratejik bir ıslahat olarak yine hayata geçirdiklerine işaret eden Bolat, “Böylece özel statülü şirketlerin kurumsal kapasiteleri artırılıyor, kapsayıcılıkları genişletiliyor, hizmet kalitesi yükseliyor, finansmana erişimde sahip oldukları roller etkinleştiriliyor. Siz pahalı ihracatçılarımızın bu şirket statülerinin getirmiş olduğu yararlardan en verimli biçimde yararlanmanız konusunda sizlere davette bulunuyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Bolat, dünyadaki ortamın çok parlak olmadığını ve bilhassa Davos İktisat Forumu’nda konuşulanlara bakıldığında, dünya başkanlarının, İkinci Dünya Savaşı sonunda kurulmuş olan dünya nakdî, ekonomik ve ticari sisteminin adeta sarsıntılar geçirdiğini ve çatırdadığını itiraf ettiklerini kaydetti.
“AMACIMIZ, İHRACATÇILARIMIZIN DIŞ TİCARETİNİN HER BASAMAĞINDA FİNANSMAN VE HİZMETLERE FAAL BİR BİÇİMDE ULAŞABİLMESİDİR”
Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı ve Türk Eximbank Yönetim Kurulu Lideri Osman Çelik de, ihracatçılara tek noktadan ve entegre tahliller sunan yeni bir yapıyı hayata geçirdiklerini belirterek, “Amacımız, ihracatçılarımızın dış ticaretinin her evresinde muhtaçlık duyduğu finansman ve hizmetlere daha süratli, daha pratik ve daha aktif bir biçimde ulaşabilmesidir.” dedi.
Çelik, ihracatçıya takviye veren stratejik bir kurum olan Türk Eximbank’ın kurulduğu 1987’den bugüne temel misyonunun hiç değişmediğini vurguladı ve bu misyonun üreten, ihracat yapan ve global pazarlarda rekabet eden firmalarının yanında bulunmak olduğunu söyledi.
Dünyada ticaretin dinamikleri süratle değişirken artık ihracatın finansmanının çok boyutlu ve stratejik nitelik kazandığını aktaran Çelik, şöyle devam etti:
“Bugün ihracat yalnızca bir satış faaliyeti değil, üretimden yatırıma, risk idaresinden proje finansmanına kadar uzanan bütüncül bir ekosistemdir. Türk Eximbank olarak bu dönüşümü hakikat okuyarak, güçlü bilanço yapımız sayesinde memleketler arası piyasalardan sağladığımız uzun vadeli kaynaklar ve geniş eser yelpazemizle ihracatçılarımıza daha uzun vadeli ve güçlü dayanaklar sunmaya devam ediyoruz. Sermayesinin artırılması, reeskont kredi hacminin yükseltilmesi, iştirak finans eserlerinin yaygınlaştırılması, yenilikçi finansman ve sigorta yollarıyla Türk Eximbank’ın faaliyetini her alanda genişletiyoruz. Kaynaklarımızı direkt ihracata yönlendirerek gerçek dala, üretime ve istihdama daha güçlü dayanak veriyoruz. Bu yaklaşım Türk Eximbank’ı yalnızca bir finansman kurumu değil, birebir vakitte kalkınmanın ve dış ticaret siyasetinin da kıymetli bir faktörü haline getirmektedir.”
“İHRACATÇILARIMIZA TEK NOKTADAN VE ENTEGRE TAHLİLLER SUNAN YENİ BİR YAPIYI DA HAYATA GEÇİRİYORUZ”
Osman Çelik, Türk Eximbank’ın eser gamında kıymetli enstrümanlardan olan alıcı kredilerinin milletlerarası arenada ihracat takviye kuruluşlarının en temel rekabet araçlarından olduğunu bildirdi.
Çelik, “Bu krediler bir yandan ihracatçılarımızın rekabet gücünü artırırken, öteki yandan Türk firmalarının yurt dışı pazarlarda daha büyük projelere dahil olmasına imkan vermektedir. Ülkenin ve alıcının niteliğine nazaran devlet garantisi altında yahut muteber bankalara tanınan limitler aracılığıyla sağlanan dayanak fiyatı 4 milyar doları geçmiştir.” diye konuştu.
Ticaret Bakanlığının uyumu ve dayanağıyla alıcı kredilerinde yeni bir atılım sürecinin içerisine girdiklerini vurgulayan Çelik, yatırım malı ihracatı ve yurt dışı müteahhitlik projelerinde daha kapsamlı bir Referans Ticari Faiz Oranı’ndan (CIRR) sağlanan dayanaklarla bu kapsamın da genişlediğini kaydetti.
Çelik, “Diğer taraftan ihracatçılarımıza tek noktadan ve entegre tahliller sunan yeni bir yapıyı da hayata geçiriyoruz. Gayemiz, ihracatçılarımızın dış ticaretinin her kademesinde muhtaçlık duyduğu finansman ve hizmetlere daha süratli, daha pratik ve daha aktif formda ulaşabilmesidir. Atılan bu adımlar, ihracatçılarımızın ve müteahhitlerimizin ihracat potansiyelini artırırken Türkiye’nin global kıymet zincirindeki pozisyonunu da daha ileriye taşıyacaktır.” halinde konuştu.
“TOPLAM TAKVİYE HACMİMİZİ 54,3 MİLYAR DOLAR DÜZEYİNE TAŞIYARAK TARİHİ REKORUMUZU YENİLEDİK”
Türk Eximbank Genel Müdürü Güney ise bankacılık dalında ihracat taahhütlü kredilerin yüzde 35’inin Türk Eximbank tarafından sağlandığını belirterek, bankanın ayrıyeten Türkiye’nin en büyük alacak sigortası kuruluşu olduğunu söyledi.
Güney, kendilerini yalnızca ihracatçılara finansman ve sigorta dayanağı sağlayan bir kuruluş olarak değil, ihracatçıların stratejik tahlil ortağı olarak konumlandırdıklarını kaydetti.
Türk Eximbank olarak ihracat dayanaklarını her yıl artırarak, finansmana erişimin göreli olarak zorlaştığı bir devirde ihracatçılara güçlü dayanak sağlamaya devam ettiklerinin altını çizen Güney, şunları söyledi:
“2024’te ihracatçılarımıza toplam 48,7 milyar dolar takviye sağlayarak Türk Eximbank tarihinin rekor takviye hacmine ulaşmıştık. 2025’te dolar bazında bu takviyelerimizi yüzde 11 artırarak 26,8 milyar dolar nakdi kredi, 27,5 milyar dolar alacak sigortası olmak üzere toplam dayanak hacmimizi 54,3 milyar dolar düzeyine taşıyarak tarihi rekorumuzu yeniledik. İhracatçımıza sağlamış olduğumuz bu güçlü takviyenin gerisinde her geçen yıl güçlenen bilançomuzun kıymetli katkısı bulunmaktadır. 30 milyarı aşan faal büyüklüğümüzün yüzde 90’ı ihracata, üretime ve yatırıma sağladığımız kredilerden oluşmaktadır. Çok uluslu finansal kuruluşlardan sağladığımız, milletlerarası sermaye piyasalarından ve çok uluslu finansal kuruluşlardan sağladığımız kaynaklarla ihracatçımıza uzun vadeli ve uygun maliyetli finansman imkanı sağlamaktayız.”
Güney, 2025’te temin ettikleri 8,7 milyar dolarlık yeni bir yurt dışı fonlama ile ihracatçılara sundukları yurt dışı kaynaklı finansman imkanını 14 milyar dolar düzeyine çıkardıklarının bilgisini paylaştı.
Türk bankacılık kesiminde yurt dışı sermaye piyasalarından en yüksek meblağda fon temin edebilen bankalardan biri olduklarına işaret eden Güney, “Bu, Türk Eximbank’ın sağlam bilanço yapısının yurt dışı finansal kuruluşlar nezdinde oluşturduğu olumlu prestijin sonucudur. Ayrıyeten Ticaret Bakanlığımız ile Hazine ve Maliye Bakanlığımızın dayanaklarıyla öz kaynaklarla sağlamış olduğumuz büyüme, yıllar içerisinde ihracat destekleme kapasitemizi değerli ölçüde artırmıştır.” tabirlerini kullandı.
Güney, alacak sigortasının Türk Eximbank’ın ihracatçılara sağladığı en faal ve kıymetli dayanaklardan biri olduğunu belirterek, alacak sigortası eserini kullanan ihracatçıların, alıcılarına Türk Eximbank garantisiyle vade imkanı sunabildiğini anlattı.
Ticari ve politik risklerden kaynaklanacak tahsilat riskini düşünmeden yeni pazarlara açılarak ihracatlarını artırabildiklerini lisana getiren Güney, hayata geçirdikleri yeni eser ve uygulamalarla sigorta eserlerinden yararlanan firma sayısını kıymetli ölçüde artırdıklarını ve bunun sonucunda 2025’te 8 bine yakın ihracatçının 27,5 milyar dolarlık vadeli ihracatını itimatla gerçekleştirdiklerini bildirdi.
“BUGÜN LANSMANINI YAPTIĞIMIZ ALICI KREDİLERİ, DIŞ TİCARETTE REKABETİ BELİRLEYEN STRATEJİK BİR İHRACAT TAKVİYE ARACI”
Ali Güney, kredi ve sigorta dayanakların tabana yayılmasına ve çok sayıda ihracatçının erişimine sunulmasına büyük kıymet verdiklerini vurguladı.
Güney, 2025’te etkin olarak dayanak sağladıkları ihracatçıların yüzde 83’ünü KOBİ’ler oluşturduğunun bilgisini paylaşarak, şu değerlendirmelerde bulundu:
“KOBİ’lerin kredimizden aldığı hisse 2020’de yüzde 12,8 düzeyindeyken, 2025’te bu oran yaklaşık iki kat artarak yüzde 25 düzeyine ulaşmıştır. Son 5 yılda 6 bin yeni KOBİ firmamız Eximbank dayanaklarıyla tanışmış, böylelikle dayanaklarımızdan yararlanan KOBİ sayısı 15 bini aşmıştır. Elde ettiğimiz bu başarıda KOBİ odaklı büyüme stratejimiz doğrultusunda hayata geçirdiğimiz yenilikçi eser ve uygulamalar kıymetli rol oynamaktadır. Başta İGE kefaleti olmak üzere uygulamaya aldığımız alternatif teminat yapılarıyla ihracatçımızın finansmana erişimini kolaylaştırıyoruz. Hayata geçirdiğimiz iştirak finans penceresi sistemiyle Türk Eximbank takviyelerini daha geniş kitlelere ulaştırıyoruz. Yurt dışı alacak sigortasının yanı sıra ihracatçılarımızın yurt içi alacaklarını da sigortalıyor, böylelikle ihracat tedarik zincirini uçtan uca garanti altına alıyoruz.”
“Bugün lansmanını yaptıkları alıcı kredilerinin yeni global ticaret sisteminde tüm ihracat takviye kuruluşları tarafından aktif bir formda kullanılan, dış ticarette rekabeti belirleyen stratejik bir ihracat dayanak aracı haline geldiğini” aktaran Güney, alıcı kredilerinin Türkiye’den mal ve hizmet temin etmek isteyen yurt dışındaki alıcılara devlet yahut banka garantisi altında sağladıkları bir finansman eseri olduğunu belirtti.
“İhracatçılarımız alıcılarına uygun maliyet ve vadeyle finansman paketi sunarak daha fazla mal ve hizmet ihracatı yapma imkanına kavuşmuş olacaktır. Faaliyete başladığımızdan bu yana altyapı, üstyapı projeleri ile makine ve ekipman ihracatına yönelik sağladığımız alıcı kredileri finansman meblağı 4 milyar dolar düzeyindedir.” diyen Güney kelamlarını şöyle tamamladı:
“Alıcı kredilerimizi dış ticaret finansman eserlerimizle tamamlayarak ihracatçılarımıza uçtan uca tahliller sunuyoruz. Akreditif ve sigorta poliçesine dayalı iskonto uygulamaları ile ek finansman sağlamaya başladık. Alıcı kredilerini yaygınlaştırmak emeliyle yurt dışı finansal kuruluşlarla mutabakat yaparak alıcı kredi ağımızı 94 ülkeyi kapsayacak formda genişlettik. Ek talep gelmesi durumunda bu ülke ağını daha da genişletmeyi önümüzdeki devirde planlamaktayız.”
Kaynak: Milliyet
